Employment of Migrant Workers as Interpreters and Language Coordinators:
A Legal and Forensic Linguistic Analysis in the Thai Context
22 March 2026, Bangkok — This article aims to analyse the legal status of employing migrant workers as interpreters and language coordinators in Thailand. The analysis is conducted within the framework of the Alien Working Act B.E. 2551 (2008), the Emergency Decree on the Management of Foreign Workers Employment B.E. 2560 (2017), and the Prime Minister’s Office Notification (No. 3) B.E. 2559 (2016).
The study finds that, despite a widespread social perception that the law restricts or prohibits the employment of migrant workers in language-related roles, there remains a clear legal basis permitting such employment under specified conditions. In addition, the article provides a forensic linguistic analysis, demonstrating that the role of interpreters constitutes a critical component of communication structures within public service systems and is directly linked to the principles of linguistic justice and equitable access to rights in a multilingual society.
1. Introduction
Cross-border labor migration in Southeast Asia has presented Thailand with increasing challenges in managing a workforce characterized by linguistic and cultural diversity. In this context, the roles of interpreters and language coordinators have become significantly more important, particularly in the public health sector, labor protection, and community-level public services.
However, following the enactment of the Emergency Decree on the Management of Foreign Workers Employment B.E. 2560 (2017), a widespread misunderstanding emerged suggesting that employing migrant workers as interpreters is prohibited. This article, therefore, seeks to clarify the legal facts and to examine the gap between statutory provisions and practical perceptions.
2. Legal Framework and Relevant Principles
The Alien Working Act B.E. 2551 (2008) serves as the principal legislation governing the types of work permitted for migrant workers, granting the executive branch authority to issue notifications specifying permissible occupations.
Within this framework, the Prime Minister’s Office Notification (No. 3) B.E. 2559 (2016) plays a crucial role in expanding permissible job categories for workers from Cambodia, Laos, and Myanmar. Notably, it introduced the position of “language coordinator,” which functionally overlaps with the role of interpreters in community and public service contexts.
Subsequently, the Emergency Decree on the Management of Foreign Workers Employment B.E. 2560 (2017) was enacted to enhance regulatory efficiency. Although stricter in regulatory nature, the Decree does not contain provisions that explicitly revoke or prohibit language coordination roles.
Importantly, Section 63 (2), in conjunction with Section 145, establishes that rules or orders issued under prior legislation remain in force insofar as they are not inconsistent with the new Decree. This principle provides the legal basis for the continued applicability of the 2016 Notification.
3. Conditions and Limitations of Employment
While the law permits the employment of migrant workers in language coordination roles, certain conditions are imposed to maintain labor market balance and protect Thai workers.
Employers are required to prioritize Thai applicants for at least fifteen days. Only in the absence of suitable candidates may migrant workers be employed. Additionally, in the private sector, a quota is imposed, allowing one language coordinator for every one hundred migrant workers.
However, for government agencies, state enterprises, and non-profit organizations, the law allows greater flexibility, permitting employment based on necessity and appropriateness. This reflects the state’s recognition of the structural importance of language roles within public service systems.
4. Forensic Linguistic Analysis
From a forensic linguistic perspective, the role of interpreters extends beyond the mere transfer of vocabulary or grammatical structures. It involves the interpretation and conveyance of meaning within complex linguistic, cultural, and power-laden contexts.
Miscommunication, particularly in legal or medical settings, can result in severe consequences, including misdiagnosis, violations of individual rights, or miscarriages of justice.
Thus, the presence of language coordinators or interpreter-like roles functions as a critical mechanism for ensuring linguistic justice, defined as the ability of individuals to access information, services, and legal or healthcare processes equitably, without being hindered by language barriers.
5. Discussion: The Gap Between Law and Perception
The misconception that Thai law prohibits the employment of migrant interpreters highlights a broader gap between statutory provisions and public understanding.
This issue does not stem from inherent legal restrictions but rather from unclear policy communication and interpretations that are inconsistent with existing legal principles. Therefore, an accurate understanding of the legal framework is essential for government agencies, employers, and language professionals alike.
6. Conclusion
The employment of migrant workers as interpreters and language coordinators in Thailand remains legally permissible under clearly defined conditions. These roles are structurally essential to communication systems in a multilingual society, particularly within public service sectors.
Future policy development should focus on clarifying legal interpretations, enhancing professional standards for interpreters, and integrating forensic linguistic perspectives into public policy design. Such efforts will ensure that communication systems effectively accommodate linguistic diversity while promoting fairness and efficiency in Thai society ✨
References
- Ministry of Labour. (2017). Emergency Decree on the Management of Foreign Workers Employment B.E. 2560 (2017). Bangkok: Author.
- Office of the Prime Minister. (2016). Notification on the Determination of Occupations for Foreign Workers under Section 13(2) (No. 3) B.E. 2559 (2016). Bangkok: Author.
- Alien Working Act B.E. 2551 (2008). (2008). Bangkok: Royal Gazette.
For professional services, please visit: https://www.seaproti.org/practitioners/
About certified translators, translation certifiers, and certified interpreters associated with SEAProTI.
The Southeast Asian Association of Professional Translators and Interpreters (SEAProTI) has officially shared the qualifications and requirements for becoming Certified Translators, Translation Certification Providers, and Certified Interpreters in Sections 9 and 10 of the Royal Gazette, which was published by the Prime Minister’s Office in Thailand on July 25, 2024. Certified Translators, Translation Certification Providers, and Certified Interpreters
The Council of State has proposed the enactment of a Royal Decree, granting registered translators and recognised translation certifiers from professional associations or accredited language institutions the authority to provide legally valid translation certification (Letter to SEAProTI dated April 28, 2025)
SEAProTI is the first professional association in Thailand and Southeast Asia to implement a comprehensive certification system for translators, certifiers, and interpreters.
Head Office: Baan Ratchakru Building, No. 33, Room 402, Soi Phahonyothin 5, Phahonyothin Road, Phaya Thai District, Bangkok 10400, Thailand
Email: hello@seaproti.com | Tel.: (+66) 2-114-3128 (Office hours: Mon–Fri, 09:00–17:00).
การจ้างแรงงานต่างด้าวในบทบาทล่ามและผู้ประสานงานด้านภาษา: การวิเคราะห์เชิงกฎหมายและนิติภาษาศาสตร์ในบริบทประเทศไทย
22 มีนาคม 2569, กรุงเทพมหานคร – บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานะทางกฎหมายของการจ้างแรงงานต่างด้าวในบทบาทล่ามและผู้ประสานงานด้านภาษาในประเทศไทย โดยพิจารณาภายใต้กรอบของพระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2551 พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2559 การศึกษาพบว่า แม้จะมีความเข้าใจในทางสังคมว่ากฎหมายจำกัดหรือห้ามการจ้างแรงงานต่างด้าวในงานด้านภาษา แต่ในเชิงนิติศาสตร์ยังคงมีฐานกฎหมายรองรับอย่างชัดเจน ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด นอกจากนี้ บทความยังเสนอการวิเคราะห์เชิงนิติภาษาศาสตร์ โดยชี้ให้เห็นว่าบทบาทของล่ามเป็นองค์ประกอบสำคัญของโครงสร้างการสื่อสารในระบบบริการสาธารณะ และมีความสัมพันธ์โดยตรงกับหลักความยุติธรรมทางภาษาและการเข้าถึงสิทธิของบุคคลในสังคมพหุภาษา
1. บทนำ
การเคลื่อนย้ายแรงงานข้ามชาติในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ส่งผลให้ประเทศไทยต้องเผชิญกับความท้าทายด้านการบริหารจัดการแรงงานที่มีความหลากหลายทางภาษาและวัฒนธรรม บริบทดังกล่าวทำให้บทบาทของล่ามและผู้ประสานงานด้านภาษามีความสำคัญเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในภาคสาธารณสุข การคุ้มครองแรงงาน และการให้บริการสาธารณะในระดับชุมชน
อย่างไรก็ตาม ภายหลังการประกาศใช้พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 ได้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนในสังคมว่าการจ้างแรงงานต่างด้าวในบทบาทล่ามเป็นสิ่งต้องห้าม บทความนี้จึงมุ่งวิเคราะห์ข้อเท็จจริงทางกฎหมาย พร้อมทั้งอธิบายช่องว่างระหว่างตัวบทกฎหมายกับการรับรู้ในทางปฏิบัติ
2. กรอบกฎหมายและหลักการที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2551 เป็นกฎหมายหลักที่กำหนดประเภทงานที่คนต่างด้าวสามารถทำได้ โดยให้อำนาจฝ่ายบริหารออกประกาศกำหนดรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับประเภทงานที่อนุญาตให้ทำได้ในทางปฏิบัติ ภายใต้กรอบดังกล่าว ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2559 ได้มีบทบาทสำคัญในการขยายประเภทงานที่อนุญาตให้แรงงานจากประเทศกัมพูชา ลาว และเมียนมาสามารถปฏิบัติได้ โดยเพิ่มตำแหน่ง “ผู้ประสานงานด้านภาษา” ซึ่งมีลักษณะเชิงหน้าที่ใกล้เคียงกับบทบาทของล่ามในบริบทชุมชนและบริการสาธารณะ
ต่อมา พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 ได้ถูกตราขึ้นเพื่อปรับปรุงระบบการกำกับดูแลแรงงานต่างด้าวให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น แม้กฎหมายฉบับนี้จะมีลักษณะเข้มงวดในเชิงการควบคุม แต่ไม่ได้มีบทบัญญัติที่ยกเลิกหรือห้ามการทำงานในลักษณะผู้ประสานงานด้านภาษาโดยตรง ทั้งนี้ มาตรา 63 (2) ประกอบมาตรา 145 ได้กำหนดหลักการสำคัญว่า กฎหรือคำสั่งที่ออกตามกฎหมายเดิมยังคงมีผลใช้บังคับต่อไปได้ตราบเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชกำหนดฉบับใหม่ หลักการดังกล่าวจึงเป็นฐานทางกฎหมายที่ทำให้ประกาศปี 2559 ยังคงมีผลใช้บังคับอย่างต่อเนื่อง
3. เงื่อนไขและข้อจำกัดในการจ้าง
แม้ว่ากฎหมายจะเปิดช่องให้สามารถจ้างแรงงานต่างด้าวในบทบาทผู้ประสานงานด้านภาษาได้ แต่ก็มีการกำหนดเงื่อนไขเพื่อรักษาสมดุลของตลาดแรงงานและคุ้มครองแรงงานไทย โดยกำหนดให้นายจ้างต้องเปิดรับสมัครแรงงานไทยก่อนเป็นระยะเวลาอย่างน้อยสิบห้าวัน หากไม่มีผู้สมัครจึงสามารถจ้างแรงงานต่างด้าวได้ นอกจากนี้ ในภาคเอกชนยังมีการกำหนดอัตราส่วนของการจ้าง โดยให้สามารถจ้างผู้ประสานงานด้านภาษาได้หนึ่งคนต่อแรงงานต่างด้าวหนึ่งร้อยคน
อย่างไรก็ตาม สำหรับหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ และองค์กรที่ไม่แสวงหากำไร กฎหมายได้เปิดช่องให้สามารถจ้างได้ตามความจำเป็นและความเหมาะสม ซึ่งสะท้อนถึงความตระหนักของรัฐต่อความจำเป็นเชิงโครงสร้างของบทบาทด้านภาษาในระบบบริการสาธารณะ
ในมิติของนิติภาษาศาสตร์ บทบาทของล่ามมิได้จำกัดอยู่เพียงการถ่ายทอดคำศัพท์หรือโครงสร้างประโยค แต่เป็นกระบวนการตีความและถ่ายทอดความหมายในบริบทที่มีความซับซ้อนทั้งทางภาษา วัฒนธรรม และอำนาจ ความคลาดเคลื่อนในการสื่อสาร โดยเฉพาะในบริบททางการแพทย์หรือกฎหมาย อาจนำไปสู่ผลกระทบที่รุนแรง เช่น การวินิจฉัยที่ผิดพลาด การละเมิดสิทธิของบุคคล หรือความไม่เป็นธรรมในกระบวนการยุติธรรม
การมีผู้ประสานงานด้านภาษาหรือผู้ปฏิบัติหน้าที่ในลักษณะล่ามจึงเป็นกลไกสำคัญในการสร้าง “ความยุติธรรมทางภาษา” ซึ่งหมายถึงการที่บุคคลสามารถเข้าถึงข้อมูล บริการ และกระบวนการทางกฎหมายหรือสาธารณสุขได้อย่างเท่าเทียมโดยไม่ถูกจำกัดด้วยอุปสรรคทางภาษา
กรณีการตีความว่ากฎหมายห้ามจ้างแรงงานต่างด้าวเป็นล่ามสะท้อนให้เห็นถึงช่องว่างระหว่างตัวบทกฎหมายกับการรับรู้ในทางสังคม ปัญหาดังกล่าวมิได้เกิดจากข้อจำกัดของกฎหมายโดยตรง แต่เกิดจากการสื่อสารนโยบายที่ไม่ชัดเจน และการตีความที่ไม่สอดคล้องกับหลักกฎหมายที่มีอยู่ การทำความเข้าใจกรอบกฎหมายอย่างถูกต้องจึงเป็นสิ่งจำเป็นทั้งสำหรับหน่วยงานรัฐ นายจ้าง และผู้ปฏิบัติงานด้านภาษา
6. บทสรุป
การจ้างแรงงานต่างด้าวในบทบาทล่ามและผู้ประสานงานด้านภาษาในประเทศไทยยังคงมีฐานทางกฎหมายรองรับอย่างชัดเจน ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎหมายที่เกี่ยวข้อง บทบาทดังกล่าวมีความสำคัญในเชิงโครงสร้างต่อระบบการสื่อสารในสังคมพหุภาษา โดยเฉพาะในภาคบริการสาธารณะ
ในอนาคต การพัฒนานโยบายควรมุ่งเน้นการสร้างความชัดเจนในการตีความกฎหมาย การยกระดับมาตรฐานวิชาชีพล่าม และการบูรณาการมิติทางนิติภาษาศาสตร์เข้ากับการกำหนดนโยบายสาธารณะ เพื่อให้ระบบการสื่อสารสามารถรองรับความหลากหลายทางภาษาได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นธรรมในสังคมไทย ✨
เอกสารอ้างอิง
สำนักนายกรัฐมนตรี. (2559). ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดประเภทงานให้คนต่างด้าวตามมาตรา 13 (2) (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2559. กรุงเทพมหานคร: ผู้แต่ง.
พระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2551. (2551). กรุงเทพมหานคร: ราชกิจจานุเบกษา.
ติดต่อขอใช้บริการนักวิชาชีพของสมาคมได้ที่: https://www.seaproti.org/practitioners/
- สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) ได้ประกาศหลักเกณฑ์และคุณสมบัติของผู้ที่ขึ้นทะเบียนเป็น “นักแปลรับรอง (Certified Translators) และผู้รับรองการแปล (Translation Certification Providers) และล่ามรับรอง (Certified Interpreters)” ของสมาคม หมวดที่ 9 และหมวดที่ 10 ในราชกิจจานุเบกษา ของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ในสำนักนายกรัฐมนตรี แห่งราชอาณาจักรไทย ลงวันที่ 25 ก.ค. 2567 เล่มที่ 141 ตอนที่ 66 ง หน้า 100 อ่านฉบับเต็มได้ที่: นักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง
- สำนักคณะกรรมการกฤษฎีกาเสนอให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา โดยกำหนดให้นักแปลที่ขึ้นทะเบียน รวมถึงผู้รับรองการแปลจากสมาคมวิชาชีพหรือสถาบันสอนภาษาที่มีการอบรมและขึ้นทะเบียน สามารถรับรองคำแปลได้ (จดหมายถึงสมาคม SEAProTI ลงวันที่ 28 เม.ย. 2568)
- สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นสมาคมวิชาชีพแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีระบบรับรองนักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง
สำนักงานใหญ่: อาคารบ้านราชครู เลขที่ 33 ห้อง 402 ซอยพหลโยธิน 5 ถนนพหลโยธิน แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร 10400 ประเทศไทย
อีเมล: hello@seaproti.com โทรศัพท์: (+66) 2-114-3128 (เวลาทำการ: วันจันทร์–วันศุกร์ เวลา 09.00–17.00 น.
