The Distinction Between “Forensic Linguists” and “Language Experts” in the Thai Justice System:
A Forensic Linguistic Analysis and Legal Risk Assessment
Author: Wanitcha Sumanat, president of the Southeast Asian Association of Professional Translators and Interpreters (SEAProTI), arbitrator, mediator, and forensic linguist
11 March 2026, Bangkok – In criminal investigations conducted by law enforcement and in judicial proceedings before the courts, foreign-language texts and cross-linguistic communications often require the involvement of individuals with linguistic expertise to analyze or interpret their meanings. In practice, however, confusion frequently arises between the roles of “forensic linguists” and “language experts.” These two roles differ significantly in terms of professional status, analytical function, and potential legal liability.
This article analyzes the distinction between these two categories of language professionals in the Thai justice system. It also discusses the legal risks that may arise when individuals without forensic linguistics training provide definitive interpretations of linguistic meaning in legal cases. The article argues that clearly distinguishing forensic linguistic analysis from general language interpretation or translation is essential to ensure the reliability of linguistic evidence and protect language professionals from unintended legal exposure.
Keywords: forensic linguistics, expert witness, translation in the justice system, linguistic liability, linguistic evidence
Introduction
Language plays a crucial role in the administration of justice, particularly in cases involving foreign-language documents, multilingual communication, or the interpretation of statements that may influence the determination of facts. In such situations, investigators and courts frequently rely on individuals with linguistic expertise to interpret or analyze language used in evidence (Coulthard & Johnson, 2010).
In Thailand, however, requests for external assistance in translating or interpreting language within investigative files are often made without clearly distinguishing between forensic linguists and language experts. As a result, individuals who possess general language proficiency but lack training in forensic linguistic analysis may be expected to provide interpretations that directly affect the factual determination of a case.
This ambiguity can pose risks not only to the integrity of linguistic evidence but also to the individuals who provide such opinions. This article, therefore, examines the distinction between these two roles and outlines key considerations for language professionals when authorities approach them to assist with legal matters.
The Concept of Forensic Linguistics
Forensic linguistics is a branch of applied linguistics that studies the relationship between language and the law. It focuses on the analysis of language used within legal contexts, including police interviews, written statements, legal documents, and disputed texts (Olsson, 2008).
Forensic linguists assist courts and investigators by examining linguistic evidence and explaining how language functions within specific contexts. Their analyses may involve examining issues such as:
- Linguistic ambiguity
- Contextual meaning
- Linguistic structure
- Discourse patterns and communicative intent
Importantly, the purpose of forensic linguistic analysis is not to determine the ultimate facts of a case, but rather to assist the court in understanding the possible interpretations of language within a given context (Shuy, 2006).
Forensic Linguists in the Thai Context
Within the Thai professional landscape, forensic linguistic expertise is typically associated with individuals who possess advanced academic and professional qualifications in language-related fields. Such individuals often meet several of the following criteria:
- Advanced academic training in linguistics, translation, or interpreting
- Graduate-level education in language or related disciplines
- Professional experience in legal translation or court interpreting
- Certification from recognized professional organizations
In Thailand, one professional organization that certifies translators and interpreters is the Southeast Asian Association of Professional Translators and Interpreters (SEAProTI). The association maintains professional certification systems and ethical standards intended to ensure accountability and competence among language professionals.
Forensic linguists working within this framework typically provide expert opinions regarding linguistic evidence. Such opinions are treated as expert testimony, which courts may consider but are not obligated to accept.
Language Experts
In contrast, language experts are individuals who possess strong language skills but may not have specialized training in forensic linguistics or legal language analysis. These individuals may include:
- Language teachers
- University lecturers
- Professional translators
- Bilingual individuals with advanced language proficiency
Although these individuals may have substantial knowledge of a language, they may not necessarily possess expertise in forensic linguistic methodology or expert witness practice.
Consequently, when such individuals are invited to assist in legal cases, their role is often limited to translation or explanation of textual meaning, rather than the analytical interpretation of linguistic evidence within a legal framework.
Differences in Role Within Judicial Proceedings
The distinction between forensic linguists and language experts lies primarily in their work.
Forensic linguists conduct academic and analytical examinations of language, explaining possible interpretations based on linguistic principles. Their role is to assist the court in understanding how language functions within a particular context.
Language experts, on the other hand, typically perform translation or provide explanations of meaning more instantly.
This distinction has significant implications within the justice system. The opinions of forensic linguists are treated as expert evidence, meaning that courts may weigh them alongside other forms of expert testimony.
By contrast, interpretations provided by language experts may sometimes be treated as factual assertions if they are presented without clarification that they represent only one possible interpretation.
Legal Risks for Language Experts
Language is inherently complex and often ambiguous. Words and sentences may carry multiple meanings depending on context, speaker’s intention, and cultural background (Gibbons, 2003).
In practice, investigators may sometimes request language experts to provide definitive interpretations, such as:
- stating that a word must mean a particular term
- asserting that a statement can only be interpreted in one way
Such definitive claims may create legal risks. If a court later determines that the translation or interpretation was inaccurate or incomplete, the individual who provided the opinion may be questioned regarding the reliability of their analysis or called upon as a witness during court proceedings.
In some circumstances, when an interpretation significantly affects the outcome of a case, the individual providing the opinion may even face civil liability if the interpretation is alleged to have caused harm to a party involved in the proceedings.
Precautions for Language Professionals
To mitigate these risks, language professionals who are approached by law enforcement or legal authorities should consider several precautionary principles.
- First, they should clearly define their role, specifying whether they are acting as a translator or a linguistic expert providing an analytical opinion.
- Second, they should avoid using language that implies absolute certainty, such as statements asserting that a term must mean a specific thing or can only be interpreted in one way.
- Third, they should adopt analytical phrasing that reflects the inherent ambiguity of language, such as:
- “This expression may be interpreted as …”
- “Within this context, the phrase could mean …”
Such phrasing accurately reflects the nature of linguistic interpretation and reduces the risk of presenting subjective analysis as definitive fact.
Conclusion
The distinction between forensic linguists and language experts represents an important issue within the administration of justice, particularly in cases involving linguistic evidence.
Forensic linguists provide analytical insights grounded in linguistic theory to assist courts in understanding language use, while language experts generally focus on translation or explanation of textual meaning.
Failure to distinguish between these roles may pose risks to both the integrity of legal proceedings and the individuals who provide linguistic opinions. Establishing clear professional boundaries and responsibilities is therefore essential for strengthening professional standards and ensuring the reliability of linguistic evidence in the justice system.
References
- Coulthard, M., & Johnson, A. (2010). An introduction to forensic linguistics: Language in evidence. Routledge.
- Gibbons, J. (2003). Forensic linguistics: An introduction to language in the justice system. Blackwell Publishing.
- Olsson, J. (2008). Forensic linguistics (2nd ed.). Continuum.
- Shuy, R. W. (2006). Linguistics in the courtroom: A practical guide. Oxford University Press.
This section provides information about certified translators, translation certifiers, and certified interpreters associated with SEAProTI.
The Southeast Asian Association of Professional Translators and Interpreters (SEAProTI) has officially shared the qualifications and requirements for becoming Certified Translators, Translation Certification Providers, and Certified Interpreters in Sections 9 and 10 of the Royal Gazette, which was published by the Prime Minister’s Office in Thailand on July 25, 2024. Certified Translators, Translation Certification Providers, and Certified Interpreters
The Council of State has proposed the enactment of a Royal Decree, granting registered translators and recognised translation certifiers from professional associations or accredited language institutions the authority to provide legally valid translation certification (Letter to SEAProTI dated April 28, 2025)
SEAProTI is the first professional association in Thailand and Southeast Asia to implement a comprehensive certification system for translators, certifiers, and interpreters.
Head Office: Baan Ratchakru Building, No. 33, Room 402, Soi Phahonyothin 5, Phahonyothin Road, Phaya Thai District, Bangkok 10400, Thailand
Email: hello@seaproti.com | Tel.: (+66) 2-114-3128 (Office hours: Mon–Fri, 09:00–17:00).
ความแตกต่างระหว่าง “ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์” และ “ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา” ในกระบวนการยุติธรรมไทย:
บทวิเคราะห์เชิงนิติภาษาศาสตร์และความเสี่ยงทางกฎหมาย
ผู้เขียน: วนิชา สุมานัส, นายกสมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) อนุญาโตตุลาการ ผู้ไกล่เกลี่ยข้อพิพาท และผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์
11 มีนาคม 2569, กรุงเทพมหานคร – ในกระบวนการสืบสวนสอบสวนของเจ้าหน้าที่ตำรวจและการพิจารณาคดีในศาล ข้อความภาษาต่างประเทศหรือการสื่อสารข้ามภาษามักต้องอาศัยบุคคลผู้มีความรู้ด้านภาษาเข้ามาช่วยวิเคราะห์หรือแปลความหมาย อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติมักเกิดความสับสนระหว่างบทบาทของ “ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์” (Forensic Linguist) และ “ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา” (Language Expert) ซึ่งมีสถานะ บทบาท และระดับความรับผิดทางกฎหมายที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างบุคคลทั้งสองประเภทในบริบทของกระบวนการยุติธรรมไทย พร้อมทั้งอภิปรายความเสี่ยงทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้นเมื่อบุคคลที่ไม่ได้มีความเชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์ให้ความเห็นเกี่ยวกับความหมายของภาษาในคดีความ โดยบทความชี้ให้เห็นว่าการแยกแยะบทบาทระหว่างการวิเคราะห์ภาษาเชิงนิติภาษาศาสตร์กับการแปลภาษาทั่วไปมีความสำคัญต่อความถูกต้องของพยานหลักฐานทางภาษาและการคุ้มครองผู้ปฏิบัติงานด้านภาษา
คำสำคัญ: นิติภาษาศาสตร์, พยานผู้เชี่ยวชาญ, การแปลในกระบวนการยุติธรรม, ความรับผิดทางภาษา, พยานหลักฐานทางภาษา
บทนำ
ภาษาเป็นองค์ประกอบสำคัญของกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะในคดีที่เกี่ยวข้องกับเอกสารภาษาต่างประเทศ การสื่อสารข้ามภาษา หรือการตีความข้อความที่อาจมีผลต่อการพิสูจน์ข้อเท็จจริงของคดี ในสถานการณ์เช่นนี้ เจ้าหน้าที่ตำรวจหรือศาลมักต้องอาศัยบุคคลที่มีความรู้ด้านภาษาเข้ามาให้ความเห็นหรือช่วยแปลข้อความที่เกี่ยวข้องกับคดี (Coulthard & Johnson, 2010)
อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติของประเทศไทย การขอให้บุคคลภายนอกช่วยแปลหรือให้ความเห็นเกี่ยวกับภาษาในสำนวนคดี มักไม่ได้มีการแยกแยะอย่างชัดเจนระหว่าง “ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์” (Forensic Linguist) กับ “ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา” (Language Expert) ส่งผลให้บุคคลที่มีความสามารถด้านภาษาแต่ไม่ได้มีการฝึกฝนด้านนิติภาษาศาสตร์ อาจถูกคาดหวังให้ให้ความเห็นในลักษณะที่มีผลต่อข้อเท็จจริงของคดี
ความคลุมเครือของบทบาทดังกล่าวอาจนำไปสู่ความเสี่ยงทั้งต่อความถูกต้องของพยานหลักฐานและต่อบุคคลผู้ให้ความเห็นเอง บทความนี้จึงมุ่งวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างสองบทบาทดังกล่าว รวมถึงอภิปรายข้อพึงระวังสำหรับผู้ปฏิบัติงานด้านภาษาเมื่อได้รับการติดต่อจากเจ้าหน้าที่รัฐให้ช่วยในคดีความ
แนวคิดพื้นฐานของนิติภาษาศาสตร์
นิติภาษาศาสตร์ (Forensic Linguistics) เป็นสาขาหนึ่งของภาษาศาสตร์ประยุกต์ที่ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาษาและกฎหมาย โดยมุ่งวิเคราะห์การใช้ภาษาในบริบทของกระบวนการยุติธรรม เช่น การวิเคราะห์คำให้การ การตีความเอกสารทางกฎหมาย การตรวจสอบความหมายของข้อความ และการระบุผู้เขียนเอกสาร (Olsson, 2008)
ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้ศาลเข้าใจลักษณะของภาษาในฐานะพยานหลักฐาน โดยการวิเคราะห์มักครอบคลุมประเด็น เช่น
- ความกำกวมของภาษา (linguistic ambiguity)
- ความหมายตามบริบท (contextual meaning)
- โครงสร้างทางภาษาศาสตร์
- รูปแบบการใช้ภาษา (discourse patterns)
การวิเคราะห์ดังกล่าวไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อชี้ขาดข้อเท็จจริงของคดี แต่เพื่อช่วยให้ศาลเข้าใจความเป็นไปได้ของความหมายทางภาษา (Shuy, 2006)
ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์ในบริบทประเทศไทย
ในบริบทของประเทศไทย ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์มักเป็นบุคคลที่มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
- มีความรู้ด้านภาษาศาสตร์ การแปล หรือการล่ามในระดับวิชาการ
- สำเร็จการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาในสาขาที่เกี่ยวข้องกับภาษา
- มีประสบการณ์ด้านการแปลหรือการล่ามในบริบทกฎหมายหรือกระบวนการยุติธรรม
- ได้รับการรับรองจากองค์กรวิชาชีพด้านการแปลและล่าม
ในประเทศไทย หนึ่งในองค์กรที่ดำเนินการรับรองวิชาชีพนักแปลและล่ามคือ สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) ซึ่งมีระบบการรับรองระดับวิชาชีพ และกำหนดมาตรฐานด้านจริยธรรมและความรับผิดชอบทางวิชาชีพสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพด้านภาษา
ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์ในลักษณะนี้มักทำหน้าที่ ให้ความเห็นเชิงวิชาการ (expert opinion) เกี่ยวกับภาษา โดยศาลมีดุลยพินิจว่าจะรับฟังหรือไม่รับฟังความเห็นดังกล่าว
ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา (Language Experts)
ในทางตรงกันข้าม ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาโดยทั่วไปหมายถึงบุคคลที่มีความสามารถในการใช้หรือแปลภาษา เช่น ครูสอนภาษา อาจารย์มหาวิทยาลัย นักแปลทั่วไป บุคคลที่สามารถใช้ภาษาต่างประเทศได้ในระดับสูง
แม้ว่าบุคคลเหล่านี้จะมีความรู้ด้านภาษา แต่ไม่ได้จำเป็นต้องมีความรู้เกี่ยวกับ การวิเคราะห์ภาษาในบริบทกฎหมายหรือการเป็นพยานผู้เชี่ยวชาญ ในศาล
ดังนั้น เมื่อบุคคลในกลุ่มนี้ถูกเชิญให้เข้ามาช่วยในคดีความ บทบาทของพวกเขามักจำกัดอยู่ที่ การแปลหรืออธิบายความหมายของข้อความ มากกว่าการวิเคราะห์เชิงนิติภาษาศาสตร์
ความแตกต่างของบทบาทในกระบวนการยุติธรรม
ความแตกต่างระหว่างผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา สามารถสรุปได้ดังนี้
- ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์มีบทบาทในการ วิเคราะห์ภาษาในเชิงวิชาการ โดยเน้นการอธิบายความเป็นไปได้ของความหมายตามหลักภาษาศาสตร์ ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษามักทำหน้าที่ แปลหรืออธิบายความหมายของข้อความโดยตรง
- ความแตกต่างนี้มีผลอย่างสำคัญต่อสถานะของความเห็นในกระบวนการยุติธรรม เนื่องจากความเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์ถือเป็น พยานผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งศาลสามารถใช้ประกอบการพิจารณาได้ แต่ไม่จำเป็นต้องเชื่อถือทั้งหมด
ในขณะที่การให้ความหมายของข้อความโดยผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา อาจถูกนำไปใช้ในลักษณะ ข้อเท็จจริงของคดี หากไม่มีการระบุอย่างชัดเจนว่าเป็นเพียงความเห็น
ความเสี่ยงทางกฎหมายของผู้เชี่ยวชาญด้านภาษา
ภาษาเป็นระบบที่มีความซับซ้อนและมีความกำกวมโดยธรรมชาติ คำหรือประโยคหนึ่งสามารถมีความหมายได้หลายแบบขึ้นอยู่กับบริบท สถานการณ์ และเจตนาของผู้พูด (Gibbons, 2003)
อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ เจ้าหน้าที่สอบสวนอาจขอให้ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาให้ความเห็นในลักษณะเด็ดขาด เช่น ระบุว่าคำหนึ่ง “ต้องแปลว่า” อีกคำหนึ่ง ยืนยันว่าประโยคหนึ่ง “หมายความว่า” อย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น
การให้ความเห็นในลักษณะดังกล่าวมีความเสี่ยง เนื่องจากหากภายหลังศาลเห็นว่าการแปลหรือการตีความดังกล่าวคลาดเคลื่อน บุคคลผู้ให้ความเห็นอาจถูกตั้งคำถามเกี่ยวกับความถูกต้องของการวิเคราะห์ หรืออาจถูกเรียกเป็นพยานเพิ่มเติมในกระบวนการพิจารณาคดี
ในบางกรณี การให้ความเห็นเกี่ยวกับความหมายของภาษาในลักษณะที่มีผลต่อผลคดี อาจก่อให้เกิดความรับผิดทางแพ่ง หากการให้ความเห็นดังกล่าวก่อให้เกิดความเสียหายแก่คู่ความ
ข้อพึงระวังสำหรับผู้ปฏิบัติงานด้านภาษา
เพื่อป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว ผู้ปฏิบัติงานด้านภาษาที่ได้รับการติดต่อจากเจ้าหน้าที่รัฐควรระมัดระวังในประเด็นต่อไปนี้
- ประการแรก ควรระบุบทบาทของตนเองอย่างชัดเจนว่าเป็น ผู้แปล หรือ ผู้ให้ความเห็นทางวิชาการ
- ประการที่สอง ควรหลีกเลี่ยงการใช้ถ้อยคำที่มีลักษณะเป็นการชี้ขาดความหมายของภาษา เช่น “ต้องหมายความว่า” หรือ “มีความหมายเพียงอย่างเดียว”
- ประการที่สาม ควรใช้ถ้อยคำเชิงวิเคราะห์ เช่น “สามารถตีความได้ว่า” หรือ “ในบริบทนี้อาจหมายถึง” ซึ่งสะท้อนลักษณะของภาษาในฐานะระบบที่มีความกำกวม
บทสรุป
ความแตกต่างระหว่างผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาเป็นประเด็นสำคัญในกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะในคดีที่เกี่ยวข้องกับพยานหลักฐานทางภาษา
ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติภาษาศาสตร์มีบทบาทในการวิเคราะห์ภาษาในเชิงวิชาการเพื่อช่วยให้ศาลเข้าใจลักษณะของภาษา ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษามักทำหน้าที่แปลหรืออธิบายความหมายของข้อความ
การไม่แยกแยะบทบาทดังกล่าวอย่างชัดเจนอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงทั้งต่อความถูกต้องของกระบวนการยุติธรรมและต่อบุคคลผู้ให้ความเห็น ดังนั้น การกำหนดบทบาทและขอบเขตความรับผิดของผู้ปฏิบัติงานด้านภาษาอย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการเสริมสร้างมาตรฐานวิชาชีพและความน่าเชื่อถือของพยานหลักฐานทางภาษาในกระบวนการยุติธรรม
เอกสารอ้างอิง (References)
- Coulthard, M., & Johnson, A. (2010). An introduction to forensic linguistics: Language in evidence. Routledge.
- Gibbons, J. (2003). Forensic linguistics: An introduction to language in the justice system. Blackwell Publishing.
- Olsson, J. (2008). Forensic linguistics: Second edition. Continuum.
- Shuy, R. W. (2006). Linguistics in the courtroom: A practical guide. Oxford University Press.
สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAProTI) ได้ประกาศหลักเกณฑ์และคุณสมบัติของผู้ที่ขึ้นทะเบียนเป็น “นักแปลรับรอง (Certified Translators) และผู้รับรองการแปล (Translation Certification Providers) และล่ามรับรอง (Certified Interpreters)” ของสมาคม หมวดที่ 9 และหมวดที่ 10 ในราชกิจจานุเบกษา ของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ในสำนักนายกรัฐมนตรี แห่งราชอาณาจักรไทย ลงวันที่ 25 ก.ค. 2567 เล่มที่ 141 ตอนที่ 66 ง หน้า 100 อ่านฉบับเต็มได้ที่: นักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง
สำนักคณะกรรมการกฤษฎีกาเสนอให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา โดยกำหนดให้นักแปลที่ขึ้นทะเบียน รวมถึงผู้รับรองการแปลจากสมาคมวิชาชีพหรือสถาบันสอนภาษาที่มีการอบรมและขึ้นทะเบียน สามารถรับรองคำแปลได้ (จดหมายถึงสมาคม SEAProTI ลงวันที่ 28 เม.ย. 2568)
สมาคมวิชาชีพนักแปลและล่ามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นสมาคมวิชาชีพแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีระบบรับรองนักแปลรับรอง ผู้รับรองการแปล และล่ามรับรอง
สำนักงานใหญ่: อาคารบ้านราชครู เลขที่ 33 ห้อง 402 ซอยพหลโยธิน 5 ถนนพหลโยธิน แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร 10400 ประเทศไทย
อีเมล: hello@seaproti.com โทรศัพท์: (+66) 2-114-3128 (เวลาทำการ: วันจันทร์–วันศุกร์ เวลา 09.00–17.00 น.
